X
تبلیغات
كلينيك دكتر شهناز يوسفيان (پوست و مو) - معاينه کف دست و ناخن

كلينيك دكتر شهناز يوسفيان (پوست و مو)

كرج ، چهار راه طالقاني ، كوچه يادگاري تلفن:32264745-26-0098

پزشکان با معاينه کف دست قادرند تعدادي ازبيماري ها و ديگرمشکلات جسمي را تشخيص دهند.
می توان با معاينه کف دست و انگشتان بيماري‌هاي زيادي را که ممکن است فرد به آنها مبتلا باشد تشخيص داد.

ممکن است انگشت هاي ورم کرده دست ازعلائم ابتلا به سرطان ریه باشد و انگشت‌هايي که رنگ آنها مايل به آبي است،نشانه ي کمبود ميزان اکسيژن دربدن باشد، اما ناخن‌هاي رنگ پريده و سفيد ازعلائم افزايش خطرابتلا به نارسايي کليوي است.اما کف دست شخصي که عرق مي کند نشانه افزايش خطر ابتلا اين شخص به افزايش فعاليت غده تيروئيد است. وهم چنين کف دست قرمز نيز از علائم ابتلا به بيماري کبدمي باشد .

در زمان بارداري گردش خون در بدن افزايش يافته و باعث مي‌شود، جريان خون در كف دست‌ بيشتر شود و به همين دليل ممکن است قرمزي دست‌ها در حدود نيمي از زنان باردار رخ ‌دهد.

اما كف دست‌هاي قرمز، خارش‌دار و همراه با سوزش مي‌توانند نشانه اگزما باشد. مشكل پوستي مزمن زماني كه دچار اضطراب و استرس باشيد، بدتر مي‌شود، براي آنكه اين التهاب، خارش‌ها و سوزش‌ها را كاهش دهيد، به‌دنبال عامل ايجاد اگزما باشيد.

صابون‌هاي معطر و تميز‌كننده‌هاي قوي يا دستكش‌هاي مختلفي كه به دست مي‌كنيد، مي‌توانند عامل ايجاد اين اگزما باشند. اگر نتوانستيد عامل ايجاد اگزما را شناسايي كنيد، ممكن است جواهر‌آلات و انگشترهاي شما عامل ايجاد اگزما باشند. انگشترهاي نيكل و برخي انواع طلا، مواد شيميايي موجود در برخي دستبند‌ها و مچبندها مي‌توانند عامل ايجاد اگزما باشند. در ضمن برخي آنتي‌بيوتيك‌ها هم مي‌توانند اين حالت را ايجاد كنند، که با انجام آزمايش‌هاي حساسيت‌سنجي، عامل ايجاد اگزما را در شما توسط پزشک شناسايي می كنند.

در واقع می توان گفت كف دست، انگشتان و ناخن‌ها آينه‌اي از وضعيت سلامت بدن افراد هستند.

تغييرات كف دست‌، انگشتان و ناخن‌ها مي‌تواند آينه‌اي از وضعيت سلامت كلي باشند و شناسايي هرگونه تغيير ايجاد شده در اين نواحي مي تواند در تشخيص زودرس بسياري از بيماري‌هاي شما موثر باشد.

معمولا چه نوع علائمي در كف دست، نشانه بيماري است؟

يكسري علائم و تغييرات ظاهري كف دست، نشان‌دهنده بيماري است. مثلا پوسته‌پوسته‌شدن، قرمزي و خارش پوست از مهم‌ترين علامت‌هاي حساسيت‌هاي پوستي است. ظاهر شدن علائمي همچون قرمزي كف دست هم مربوط به نارسايي كليوي است. هنگام كم‌كاري يا پركاري تيروئيد، كف دست سرد يا گرم مي‌شود. در صورت كمبود ويتامين A، پوست كف دست خشك و پوست‌ريزي مي‌كند. در اثر كمبود اسيد نيكوتينيك، بيماري‌ به نام پلاگر ايجاد مي‌شود كه يكي از نشانه‌هاي آن قرمزي كف دست است. معمولا هنگامي كه فرد به بيماري‌هاي ويروسي مبتلا مي‌شود، كف دست او نقاط ريزي مانند جوش يا تبخال ايجاد مي‌شود يا هنگام ابتلا به قارچ‌هاي پوستي مانند قارچ كانديدا يا برفك، علائمي چون پوسته پوسته شدن كف دست به وجود مي‌آيد. ايجاد نقاط ريز خونريزي‌دهنده در كف دست هم مهم‌ترين مشخصه بيماري‌هاي عفوني مانند اندوكارديت است.

در اين بيماري ميكروب به داخل خون و دريچه‌هاي قلب نفوذ مي‌كند. حتي گاهي اين نقاط ريز كف دست مي‌تواند نشانه بيماري سيفيليس باشد. گال يا جرب هم مهم‌ترين نشانه بيماري‌هاي انگلي است كه معمولا، لاي انگشتان دست و ناحيه‌اي كه مچ خم مي‌شود، ديده مي‌شود. دربيماري خودايمن پسوريازيس هم تغييراتي از جمله قرمزي كف دست ديده مي‌شود. تيره شدن كف دست هم يكي از نشانه‌هاي بيماري آديسون است كه به علت كم‌كاري غده آدرنال ايجاد مي‌شود.

در ناخن‌ها چطور؟ چه علائمي مي‌تواند نشانه بروز يك بيماري باشد؟

ناخن برخي افراد به صورت قاشقي است. معمولا اين شكل در اثر كمبود آهن يا بر اثر اصابت ضربه به انگشت ايجاد مي‌شود. ناخن‌هاي شكننده هم بيشتر بين كساني كه مصرف زياد استون دارند يا در آب و هواي سرد و خشك زندگي مي‌كنند، ديده مي‌شود. ناخن‌هاي پنجاه پنجاه (نصف ناخن چسبيده به لبه انگشت و نصف ديگر هم بر اثر بلند شدن از بستر به رنگ سفيد درآمده است) هم بيشتر به علت ابتلا به بيماري‌هاي كليوي ايجاد مي‌شود. در كم‌كاري و پركاري تيروئيد، كمبود آهن و بيماري سيفيليس هم جدا شدن ناخن از بستر ديده شده است.گاهي اوقات فرد بر اثر از دست دادن پروتئين دچار سندرمي به نام نفروتيك (يكي از بيماري‌هاي كليوي) مي‌شود. در اين سندرم خطوط عرضي در ناخن ظاهر مي‌شود. خطوط طولي ناخن‌ها هم معمولا از سنين بالاتر در بين افراد ايجاد مي‌شود. در بيماري‌هاي روماتيسمي مفصلي هم ممكن است شاهد تظاهر اين خطوط باشيم.

آيا سوراخ و موج‌دار شدن يا تغيير رنگ ناخن هم مي‌تواند نشانه بيماري باشد؟

موج‌داربودن ناخن‌ها معمولا بر اثر ايجاد خطوط طولي و عرضي روي ناخن به وجود مي‌آيد، اما سوراخ شدن ناخن ممكن است بر اثر حوادث شغل مانند اصابت ضربه در ناخن فرد آسيب‌ديده ايجاد شود و ناخن حالت شكنندگي پيدا كند.

تغییر رنگ ناخن به زرد نشانه عفونت نيست و ممكن است به علت بيماري‌هاي تنفسي به وجود آيد، اما تغيير رنگ ناخن به سبز نشانه عفونت شديد و خطرناك ميكروبي است

برخي افراد، رنگ ناخنشان به طور ارثي سفيد است اما گاهي اوقات، تغيير رنگ، ناخن به رنگ سفيد در افرادي كه از دارو استفاده مي‌كنند يا مبتلا به بيماري پسوريازيس هستند هم ديده مي‌شود.

آيا تغيير رنگ ناخن به رنگ سبز يا زرد نشانه عفونت شديد است؟ كدام تغيير رنگ خطرناك‌تر است؟

تغيير رنگ ناخن به زرد، نشانه عفونت نيست. گاهي ممكن است به علت بيماري‌هاي تنفسي و ابتلا به سندرمي به نام ناخن زرد به وجود آيد اما تغيير رنگ ناخن به سبز نشانه عفونت شديد و بسيار خطرناك ميكروبي است.

فرد با مشاهده چه نشانه‌هايي در كف دست و ناخن‌ها مي‌تواند پي به بيماري قلبي ببرد؟

ايجاد خطوط عرضي سفيد در ناخن، ضعف خونرساني رگ‌ها و تمايل ناخن‌ها به رنگ كبود و آبي از مهم‌ترين نشانه‌هاي نارسايي بيماري قلبي در كف دست و ناخن به حساب مي‌آيد.

آيا مي‌توان با مشاهده رنگ ناخن يا تغيير رنگ پوست كف دست پي به بيماري ديابت برد؟

معمولا تغييرات مختلفي در پوست و ناخن بر اثر ابتلا به بيماري ديابت ايجاد مي‌شود. يكي از اين تظاهرات ايجاد زخم در انتهاي انگشتان است. پوست دست اين افراد علاوه بر حساسيت‌هاي شديدي كه از خود نشان مي‌دهد، مي‌تواند در معرض عفونت بيشتر قرار بگيرد.

عرق بيش از حد كف دست هم يكي ديگر از مشكلات كف دست به حساب مي‌آيد كه شايد خيلي از افراد دچارش هستند، اما علت اصلي آن چيست؟

برخلاف كم‌كاري تيروئيد كه كف دست سرد و خشك است، در پركاري تيروئيد، شاهد گرم و مرطوب بودن كف دست‌ها هستيم. همچنين ممكن است عرق كردن كف دست به علت استرس، اضطراب و تحريكات عصبي باشد. غدد عرق توسط اعصاب سمپاتيك و پاراسمپاتيك عصب‌دهي مي‌شود و به دليل اين‌كه كف دست و پا قدرت تعرق زيادي دارد وقتي فردي دچار استرس و اضطراب مي‌شود، اين نقاط شروع به عرق كردن مي‌كنند.

برخي افراد به دليل ورم انگشتان به پزشك مراجعه مي‌كنند علت اصلي ايجاد اين ورم چيست؟

ورم انگشت يا كلابينگ انگشت اغلب در بيماري‌هاي مزمن مانند ريه ديده مي‌شود. در اين بيماري ريه بخوبي جريان اكسيژن هوا را رد و بدل نمي‌كند. به همين دليل تغييراتي در انتهاي انگشتان ايجاد مي‌شود؛ يعني انتهاي انگشتان ضخيم‌تر از ساير نقاط مي‌شود و به شكل دمبل درمي‌آيد. البته گاهي ورم انگشتان به برخي سرطان‌هاي گوارشي هم نسبت داده مي‌شود كه اين امر بعيد به نظر مي‌رسد.

خارش كف دست به چه علتي ايجاد مي‌شود و آيا موضوعي جدي محسوب مي‌شود؟

خارش كف دست مي‌تواند علت‌هاي مختلفي داشته باشد.حساسيت‌هاي پوستي مهم‌ترين علت است كه به دليل تماس پوست با انواع و اقسام مواد حساسيت‌زا مانند شوينده‌ها، گياهان و ميوه‌ها ايجاد مي‌شود. گاهي با ايجاد خراش دركف دست و تماس با بزاق دهان حيوانات كه سرشار از باكتري‌هاي بي‌هوازي است، بيماري ازحيوان به انسان منتقل مي‌شود و علائمي همچون ايجاد لكه‌هاي عفوني در نوك انگشت و خارش كف دست تظاهر مي‌يابد. همچنين گاهي در دندانپزشكان حين انجام كار به علت تماس با بزاق بيماران، نقاطي از نوك انگشتان شان دچار خارش مي‌شود.

تظاهر كدام‌يك از لكه‌هاي پوستي در دست خطرناك است و بايد هرچه سريع‌تر نسبت به درمان آن اقدام شود؟

لكه‌هاي روي پوست مي‌تواند قرمز، قهوه‌اي يا سياه باشد. هنگامي كه افراد با لكه‌هاي قهوه‌اي يا سياه مواجه مي‌شوند، بايد هرچه سريع‌تر به پزشك متخصص پوست مراجعه كنند. اگر اين لكه‌ها به صورت خال باشد، ممكن است احتياج به نمونه‌برداري باشد. بنابراين بايد هرچه زودتر بدخيم يا خوش خيم بودن اين لكه پوستي مشخص شود، اما گاهي بر اثر ازدياد رگ‌هاي پوستي در يك ناحيه قسمتي از پوست به صورت لكه قرمز نمايان مي‌شود كه معمولا اين لكه‌ها خطرناك نيستند.

گاهي جدا از بيماري‌هاي كف دست، علائمي مانند لرزش دست هم با افزايش سن، موجب نگراني بسياري از افراد مي‌شود. چرا اين اتفاق مي‌افتد؟ آيا لرزش دستان فقط مربوط به بيماري پاركينسون است يا مي‌تواند نشانه بيماري‌ ديگري باشد؟

اگر لرزش فقط مربوط به دست باشد، مي‌تواند ارثي تلقي شود. معولا اين لرزش از سنين 20 تا 30 سالگي در افراد ايجاد مي‌شود. گاهي اوقات لرزش دست مي‌تواند ناشي از استرس و اضطراب هم باشد. يكي از علائم بيماري پاركينسون هم لرزش دست‌هاست با اين تفاوت كه تمام اعضاي بدن فرد مبتلا به لرزه درمي‌آيد، اما شدت لرزش در دست‌ها بيشتر است.

براي پيشگيري ازابتلا به اين بيماري‌ها چه توصيه‌هايي داريد؟

افرادي كه بيماري بخصوصي دارند، بايد مرتب دست و پاي خود را به طور روزانه معاينه كنند و مراقب باشند تا آسيبي متوجه اين نواحي نشود.در ضمن بايد توجه داشته باشند كه ظروف خود را با هر ماده شوينده‌اي نشويند و در صورت امكان، هنگام شستشو از دستكش استفاده كنند. همچنين بايد دقت داشته باشند كه نسبت به چه نوع ماده‌اي حساسيت دارند تا از تماس با آن خودداري كنند و چنانچه تغييراتي در كف دست، رنگ ناخن و رنگ پوست مشاهده كردند يا مبتلا به عفونت يا خارش كف دست شدند، هرچه سريع‌تر به پزشك مراجعه كنند.

عفونت گوشه ناخن Nail Fold

پارونیشیا یا عقربک، عفونت پوست کنار ناخن بوده و شایعترین عفونت دست است. این عفونت میتواند به علت باکتری، قارچ یا ویروس ها ایجاد شود.

اینکه چرا این عفونت در بعضی افراد بوجود میاید کاملا مشخص نیست ولی عوامل زیر میتواند فرد را مستعد ابتلا به عفونت کنار ناخن کند:

در کسانی که دستشان مدت زیادی در آب است مثل کسانی که مرتب ظرف یا رخت می شویند.

در کسانی که به گوشه ناخن خود صدمه زده اند مانند جویدن ناخن یا صدمه با گوشه ناخن در حین آرایش آن و یا کندن گوشه ناخن.

استفاده از دستکش یا ناخن مصنوعی به مدت طولانی و بوجود آمدن محیط نمناک که مساعد رشد میکروب است.

در افراد مبتلا به دیابت احتمال بروز این عفونت بیشتر است.

مهمترین علامت این بیماری متورم و قرمز شدن و دردناک شدن بافت اطراف ناخن است. ممکن است تورم و قرمزی در کنار، گوشه یا پشت ناخن باشد. در موارد شدیدتر ممکن است دور تا دور ناخن قرمز و متورم شود ویا حتی ممکن است تورم و التهاب به زیر ناخن هم انتشار پیدا کند.

وقتی علت ایجاد عفونت باکتری باشد ممکن است تجمع چرک هم در ناحیه ایجاد شود و این چرک میتواند در گوشه، کنار، پشت و یا حتی زیر ناخن باشد. حرکات بند انتهایی انگشت بدون درد است. در پارونیشیای باکتریایی شروع علائم سریع و در نوع قارچی آهسته و بتدریج است. ممکن است ناخن تغییر شکل داده، رنگ آن عوض شود و یا حتی از بستر خود کنده شود.

درمان پارونیشیا چگونه است

برای درمان عفونت ناشی از پارونیشیا از آنتی بیوتیک استفاده میشود. در مواردی که تجمع چرک در گوشه ناخن وجود داشته باشد ممکن است نیاز به عمل جراحی کوچکی وجود داشته باشد. در این عمل جراحی پزشک معالج آبسه گوشه ناخن را شکاف داده تا چرک آن تخلیه شود و ممکن است نیاز باشد تا قسمت کوچکی از گوشه ناخن هم برداشته شود.

قرار دادن دست در آب گرم روزی سه بار و هر بار 15 دقیقه هم مفید است. بهتر است آب حاوی صابون یا موارد ضد باکتریایی باشد.

در موارد پارونیشیای قارچی درمان بصورت استفاده از داروهای ضد قارچ است و بیمار باید سعی کند تا حد امکان دست خود را خشک نگه داری کند.

پارونیشیای باکتریایی معمولا به راحتی درمان میشود ولی نوع قارچی آن به درمان مقاومتر بوده و ممکن است نیاز به چند ماه زمان برای درمان داشته باشد. در صورت شدید شدن عفونت ممکن است آبسه گوشه ناخن گسترش یافته و عفونت به تاندون یا استخوان و یا حتی جریان خون گسترش یابد. در عفونت های مقاوم ممکن است ناخن تغییر شکل دائمی پیدا کند.

پیشگیری از پارونیشیا:

برای پیشگیری از ابتلا به پارونیشیا باید به نکات زیر دقت شود:

از ناخن و پوست اطراف آن مراقبت کامل کنید.

ناخن خود را نجوید و گوشه آنرا نکنید.

مراقب باشید دستتان در معرض مایعات و پودرهای ظرفشویی قرار نگیرد. دستکش های لاستیکی با پوشش داخلی نخی مناسب ترین وسیله برای اینکار هستند.

برای آرایش ناخن خود از وسایل شخصی استفاده کنید.

ناخن های دست را هفته ای یکبار و ناخن های پا را ماهی یکبار کوتاه کنید.

از ناخن گیر تیز استفاده کنید و گوشه های ناخن را گرد کنید.

پوست اطراف ناخن را به هیچ وجه دستکاری نکنید.

دست خود را خشک نگه داشته و در معرض رطوبت دائم قرار ندهید. به مدت طولانی از دستکش یا از ناخن مصنوعی استفاده نکنید.

در حقیقت ناخن‌ها نمايشگر سلامت شما هستند، اين نكته را فراموش نكنيد. در كنار تغذيه مناسب، ناخن‌ها مي‌توانند زودتر از هر عضو ديگري در بدن شما آلوده به قارچ‌ها و ميكروب‌ها شوند و برخي از اين قارچ‌ها ممكن است تنها با يك بار ابتلا براي هميشه ناخن‌هاي شما را از بين ببرند. برخي علائمي كه با مشاهده آنها روي ناخن‌هاي‌تان بايد نگران باشيد و خيلي زود به پزشك مراجعه كنيد، عبارتند از:

· كمبود آهن يا پروتئين / كلسيم: ناخن‌ها شكننده، مقعر همراه با خال‌هاي نيمه سفيد مي‌شوند.

· استفاده بيش از حد از نمك: رشد غيرعادي پوست يا همان كوتيكول در اطراف ناخن .

· عصبي بودن يا تيروئيد پركار: جدا شدن ناخن از گوشت .

· مشكلات تنفسي: تيره شدن ناخن و مايل شدن رنگ آن به رنگ آبي يا حتي كبود.

· مبتلا بودن به بيماري برونشيت: ناخن مايل به زرد.

· كم خوني: رنگ پريده ناخن ها.

· كمبود ويتامين: پوسته پوسته شدن سطح ناخن.

· كمبود روي: رشد كم ناخن.

· كمبود سبزيجات و روغن‌هاي گياهي در رژيم غذايي: نازك شدن قشر ناخن.

· افراط در مصرف گوشت قرمز: ايجاد برآمدگي روي سطح ناخن.

با ظاهر شدن هر يك از اين نشانه‌ها روي ناخن‌هاي‌تان مطمئن باشيد درست غذا نمي‌خوريد يا دچار بيماري شده‌ايد و اين يك زنگ خطر جدي است نه تنها براي ناخن‌هاي‌تان بلكه تهديدي است بر ديگر اندام‌هاي داخلي‌تان.

سلامت رژيم غذايي بر اين قشر به ظاهر تزئيني بدن موٍثر است، هر چند كه سالم بودن خود ناخن‌ها هم به‌عنوان يك اندام كارآمد اهميت بسزايي دارد، در واقع با داشتن ناخن‌هاي سالم مطمئن مي‌شويد كه بدن سالمي هم داريد.

 

 


+ نوشته شده در  دوشنبه 1391/06/13ساعت 14:14  توسط دکتر شهناز یوسفیان  |